Lezing: Simon De Ceuster (niet-leden)

Stenen van de kust: schelpen in Predynastisch Egypte

Simon De Ceuster

In de loop van zijn geschiedenis heeft de mensheid een grote verscheidenheid aan materialen gebruikt. Een van de oudste en meest gebruikte materialen zijn schelpen. Deze exoskeletten werden voor allerlei doeleinden benut zoals voedselbron, gereedschap of gewoon als curiositeit. Veel oude culturen kenden echter ook een bepaalde symboliek toe aan deze voorwerpen, iets waarop de oude Egyptenaren geen uitzondering vormden.

De oude Egyptenaren verwezen naar schelpen met de term inr n r of inr n spt mw, wat vertaald kan worden als “steen van de waterkant of kust”. Deze “stenen” werden in het oude Egypte voor verscheidene doeleinden ingezet. Zo konden bijvoorbeeld tweekleppige nijlschelpen gebruikt worden om aardewerk glad te maken, of werden ze verwerkt tot kralen of andere soorten sieraden. Er zijn aanwijzingen dat er schelpen werden geïmporteerd uit het Rode Zeegebied, die geperforeerd werden om ze aan elkaar te rijgen. Kaurischelpen hadden een zekere symbolische waarde en zelfs sommige godheden werden geassocieerd met schelpen, zoals de god Min.

Hoewel schelpen doorheen de eeuwen door de oude Egyptenaren werden gebruikt, hebben ze weinig belangstelling van wetenschappers gekregen. Traditioneel zijn deze objecten genegeerd en er bestaan weinig tot geen publicaties die zich specifiek richten op schelpen in het oude Egypte. In deze lezing zal er worden stilgestaan bij de rol van schelpen in Predynastisch Egypte, door de archeologische contexten te analyseren waarin zij in deze periode voorkomen.