Teangeolaíocht na Gaeilge | Linguistics of the Gaelic Languages

Tionólfar comhdháil ar an 11ú agus 12ú lá de Mheán Fómhair 2025 in Acadamh Ríoga na hÉireann, Baile Átha Cliath, ina gcuirfear Teangeolaíocht na Gaeilge/Cananachas na Gàidhlig/The Linguistics of the Gaelic Languages faoi chaibidil. Beidh an chomhdháil á reáchtáil faoi choimirce Fhoclóir Stairiúil na Gaeilge agus Coiste Léann na Gaeilge agus an Léinn Cheiltigh, Acadamh Ríoga na hÉireann.

Críochnóidh an Déardaoin le fáiltiú agus seoladh leabhair, Craobh eolais – a Festschrift for Ruairí Ó hUiginn, in eagar ag Gregory Toner, Lára Ní Mhaoláin & Fionntán de Brún.

Tá áthas orainn a fhógairt go mbeidh aoiléacht ón Ollamh Roibeard Ó Maolalaigh (Ollscoil Ghlaschú). 

A conference will be held on the 11 and 12 of September 2025 at the Royal Academy of Ireland, Dublin, to discuss Teangoelaíocht na Gaeilge/Cananachas na Gàidhlig/The Linguistics of the Gaelic Languages. The conference is a collaboration between the Foclóir Stairiúil na Gaeilge and the Committee for Irish Language and Celtic Studies.

The Thursday will conclude with a reception and book launch, Craobh eolais – a Festschrift for Ruairí Ó hUiginn, edited by Gregory Toner, Lára Ní Mhaoláin & Fionntán de Brún.

We are pleased to announce that there key note lecture will be given by Roibeard O Maolalaigh (University of Glasgow). 

Clár | Programme

11/9/2025

10:00 Clárú | Registration

10:30 Fáilte | Welcome

•  Máire Ní Annracháin MRIA, Cathaoirleach Choiste Léann na Gaeilge, Acadamh Ríoga na hÉireann

10:45 - 11:45 Seisiún 1 | Session 1

CANÚINTÍ

• Mícheál Ó Mainnín, QUB - Córas agus Forbairt na nGutaí roimh Chonsain Dúbailte i nGaeilge Thuaisceart Mhaigh Eo

• Aidan Doyle, UCC - Á chosmharacht iad, táid siad deifireach le chéile ‘similar though they are, they are different from each other’: productivity in written and spoken language

11:45 - 12:15 Sos | Break

12:15 - 13:15 Seisiún 2 | Session 2

FOCLÓIRITHE

• Tracey Ní Mhaonaigh, MU - ‘Is fearr inghean ina striapaigh ’ná mac ina iarla’: léiriú ar an mbean i gCroidhe Cainnte Ciarraighe

• Charles Dillon, RIA  - ‘Roimhe seo, agus in áiteachaí fós’: Tuiscintí Mháirtín Uí Chadhain ar phrionsabail na foclóireachta stairiúla

13:15 - 14:30 Lón | Lunch 

14:30 - 15:30 Seisiún 3 | Session 3

• Oisín Ó Muirthile, Ollscoil na Gaillimhe - An Mheititéis sa Ghaeilge

• Máire Ní Annracháin MRIA, Cathaoirleach Choiste Léann na Gaeilge, Acadamh Ríoga na hÉireann - An teanga fhíortha i ‘Caoineadh Airt Uí Laoghaire’

15:30 - 16:00 Sos | Break

16:00 - 17:00 Aoi-léacht na comhdhála | Conference keynote

• Roibeard Ó Maolalaigh, Oilthigh Ghlaschú - ‘An Difreáil agus an Deighilt Léacsach, agus Forás cànain agus cóisir’

17:30 Fáiltiú (Seomra na mBall) | Reception (Members' Room)

• Seoladh: Craobh eolais – a Festschrift for Ruairí Ó hUiginn, in eagar ag Gregory Toner, Lára Ní Mhaoláin & Fionntán de Brún.

12/9/2025

10:15 - 11:15 Seisiún 4 | Session 4

TEICNEOLAÍOCHT

• Liam Lonergan, TCD - Aithint Chainte na Gaeilge: ag Sárú Srianta na gCorpas Tras-scríofa

• Andrea Palandri, DCU - Canúint.ie 2026–2029: forbairtí agus fís

11:15 - 11:45 Sos | Break

11.45 - 12.45 Seisiún 5 | Session 5

FOCAIL

• Caoimhín Ó Donnaíle, SMO-UHI -  Bunadas: líonra d’fhocail a bhfuil gaol sanasaíochta eatarthu, sna teangacha ceilteacha agus eile

• Kevin Hickey, UCC  - ‘Duine de dhath’: deacrachtaí agus moltaí

12.45 - 14:00 Lón | Lunch

14.00 - 15.00 Seisiún 6 | Session 6

FIANAISE STAIRIÚIL

• Eoin Mac Cárthaigh, TCD - Dán díreach déanach

• Mairin McKinnon, UCC  - Foclóir Alasdair

15:00 - 15:30 Sos | Break

15.30 - 16.45 Seoladh/Taispeántas | Launch/Show

• OG(H)AM - Cathaoirleach: Ruairí Ó hUiginn MRIA
• Nora White (MU): “The history of Ogham in 3D and the new website”
  Katherine Forsyth (Glasgow): “Ogham across the isles”
  Megan Kasten (Glasgow): “The digitisation of ogham inscriptions”
  Patricia O Connor (MU): “The encoding of ogham inscriptions”
  David Stifter (MU): “Oghams in the National Museum of Ireland and new linguistic insights”
  Deborah Hayden (MU): “Manuscript ogham and the Royal Irish Academy”
  Katherine Forsyth (Glasgow) & David Stifter (MU): “Acknowledgements, outreach and further outlooks”
  

16.45 Clabhsúr agus Scor | Conference closing

Queries

If you have queries relating to this event, contact Martha Fitzgerald by email: m.fitzgerald@ria.ie

Access requirements

Have you got any access requirements that we can assist you with, so that you can fully engage with our event? Please let us know by contacting our access officer in advance of the event by email: accessofficer@ria.ie